dr Paweł Ukielski

Mapa Trójmorza. Przegląd punktów wspólnych i rozbieżności w polityce 12 państw regionu

 
  1. Szczyt państw tzw. Trójmorza, który odbył się w sierpniu 2016 roku w Dubrowniku, otworzył nowy rozdział w dyskusji na temat potencjału współpracy i integracji państw regionu, a co za tym idzie – również miejsca i roli całej Europy Środkowej w polityce międzynarodowej.
  1. Podstawą do wyciągnięcia zarówno wniosków analitycznych (scenariusze rozwoju wypadków), jak i politycznych (czy i jak działać na rzecz wzmocnienia współpracy państw tzw. Trójmorza) musi być przyjrzenie się realnie występującym w polityce państw regionu zbieżnościom i rozbieżnościom. Niniejsza publikacja jest próbą syntezy stosunków w Europie Środkowej poprzez przeanalizowanie stosunku bilateranych i multilateralnych dwunastu państw regionu (Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Serbia, Słowacja, Słowenia i Węgry) oraz ich stanowisk wobec: Unii Europejskiej i jej przyszłości (m.in. Brexit, kryzys uchodźczy, strefa euro), NATO i jego przyszłości, kluczowych graczy w UE oraz USA, Rosji, Ukrainy oraz Chin.
  1. Analiza potwierdziła istnienie szeregu rozbieżności w podejściu dwunastu państw do najważniejszych wyzwań polityki międzynarodowej. W ramach regionu istnieją zarówno subregiony i grupy państw, których relacje historyczne, gospodarcze i polityczne są bliskie, jak i kraje, między którymi brak jest intensywniejszych interakcji.
  1. Wśród czynników zewnętrznych utrudniających bliższą współpracę polityczną regionu, jak i przewodnią w nim rolę Polski, wymienić należy działania silnych graczy zewnętrznych (Niemcy, Rosja, USA czy Chiny) zdolnych rozgrywać poszczególne kraje regionu, różnice w interesach poszczególnych państw regionu oraz spory i konflikty pomiędzy nimi.
  1. Mimo wielokrotnie zgłaszanych ambicji zostania liderem regionalnym Warszawa nigdy faktycznie tego statusu nie osiągnęła. Można uznać, że poza czynnikami zewnętrznymi podstawową przeszkodą w osiągnięciu oczekiwanych sukcesów jest brak ciągłości, długofalowej wizji i cierpliwości w polityce Warszawy wobec państw regionu.
  1. Państwa Europy Środkowej nie były traktowane dostatecznie podmiotowo w polskiej polityce zagranicznej. Objawiało się to na dwa, pozornie przeciwstawne, sposoby. Pierwszym było niemal jawne okazywanie lekceważenia państwom regionu jako niewielkim, mało znaczącym graczom na arenie międzynarodowej, którzy nie grają w tej samej lidze co Polska. Drugi zaś to przekonanie o przyrodzonym przywództwie Polski w regionie, z którego mniejsi partnerzy powinni się wyłącznie cieszyć, podporządkować się mu i dać się poprowadzić do świetlanej przyszłości.
  1. Konieczne jest zatem prowadzenie polityki długoterminowej i cierpliwej pracy u podstaw, podejmowanie inwestycji politycznych bez oczekiwania zwrotu w krótkim okresie.
  1. Warunkiem sukcesu bliższego partnerstwa w Europie Środkowej jest unikanie zbyt daleko idących deklaracji i szumnie zapowiadanych „wielkich projektów” przy jednoczesnym zwiększeniu nacisku na podejmowanie konkretnych, wymiernych, wspólnych projektów gospodarczych czy infrastrukturalnych.
  1. Realizacji bliższej współpracy w regionie tzw. Trójmorza sprzyjać będzie pozyskanie minimum przychylnej neutralności Niemiec wobec partnerstwa państw regionu.

dr Paweł Ukielski
dr Paweł Ukielski
Współpracownik CA KJ, politolog, historyk
< Powrót do listy Publikacje
 
  • KOMENTARZE
    • Highly detailed Earth, illuminated by moonlight. The glow of cities sheds light on the detailed exaggerated terrain and translucent water of the oceans. Elements of this image furnished by NASA
      dr Michał Kuź

      Przyszłość Europy i niemieckie obawy

       
      W pierwszym tygodniu listopada tygodnik „Der Spiegel” ujawnił fragmenty raportu dotyczącego możliwych zagrożeń systemowych dla Republiki Federalnej Niemiec w perspektywie do roku 2040. „Strategiczny Przegląd 2040” wyróżnia sześć możliwych scenariusz geopolitycznych wpływających na bezpieczeństwo Niemiec. Autorzy wyraźnie szeregują je od optymistycznych do bardziej pesymistycznych. Szczególnie ciekawe są te drugie, które stawiają Europę Wschodnią jako potencjalne zagrożenie. Publikacja raportu pokazuje, że Niemcy zaczynają coraz poważniej myśleć...

      Czytaj więcej

  • PUBLIKACJE
    • RAPORT: Rewolucja i równowaga. Założenia kompleksowej reformy wymiaru sprawiedliwości
      dr Jacek Sokołowski

      RAPORT: Rewolucja i równowaga. Założenia kompleksowej reformy wymiaru sprawiedliwości

       
      Realizacja społecznych funkcji sądownictwa w nowoczesnym państwie wymaga delegowania na sędziów niezbędnego zakresu władzy. Sądownictwo musi być autonomiczne wobec pozostałych struktur władzy państwowej właśnie dlatego, że w przeciwnym wypadku nie będzie w stanie zapewnić ani utrwalenia wzorców, ani kreacji nowych, ani też legitymizacji państwa jako całości. Trójpodział władzy nie jest abstrakcyjną wartością, lecz funkcjonalną zależnością, na której swój sukces rozwojowy oparły państwa Zachodu – pisze w...

      Czytaj więcej

  • AKTUALNOŚCI