mec. Adam Kempa

Nowe uprawnienia Prezesa UOKiK nie poprawią sytuacji frankowiczów

 

Wprowadzona niedawno nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów rozbudziła nadzieję wśród frankowiczów. Zgodnie z nowymi przepisami, prezes UOKiK będzie bowiem mógł brać czynny udział w postępowaniach sądowych, które dotyczą ochrony praw konsumentów. Warto jednak pamiętać, że stanowisko UOKiK nie będzie wiążące. W rezultacie rozwiązanie sporu banków z frankowiczami pozostanie w gestii sędziów i polityków.

17 kwietnia 2016 weszła w życie nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nowelizacja ta wprowadza, między innymi, możliwość przedstawienia przez Prezesa UOKiK „istotnego dla sprawy poglądu” w postępowaniach sądowych, które dotyczą ochrony konkurencji i konsumentów. Nowe uprawnienie Prezesa UOKiK wzbudziło szczególne zainteresowanie w kontekście sporów dotyczących kredytów frankowych. Wiceprezes UOKiK Dorota Karczewska już zapowiedziała, że UOKiK przedstawi swoje stanowisko w postępowaniu grupowym z powództwa klientów mBanku, dotyczącym sposobu ustalania wysokości oprocentowania w przypadku kredytów hipotecznych waloryzowanych kursem franka szwajcarskiego.

Warto odnotować, że w ostatnim czasie Prezes UOKiK nałożył na mBank ponad 6,5 mln kary pieniężnej w związku z niebraniem pod uwagę ujemnego wskaźnika LIBOR przy rozliczaniu spłaty kredytów walutowych. Wspomniane rozstrzygnięcie nie pozwala jednak przewidzieć, jakie stanowisko zajmie UOKiK w innych sporach związanych z kredytami walutowymi. Nałożenie na mBank kary pieniężnej za nieuwzględnianie ujemnej stopy referencyjnej LIBOR nie stanowi bowiem czytelnej wskazówki co do tego, jaki pogląd zajmie Prezes UOKiK w tym i innych postępowaniach grupowych, zainicjowanych przez frankowiczów, jak również w licznych postępowaniach, wytoczonych bankom przez pojedynczych kredytobiorców. Na podstawie znowelizowanych przepisów Prezes UOKiK będzie mógł przedstawić swoje stanowisko w każdej wspomnianej sprawie.

Czy nowe uprawnienie Prezesa UOKiK przyniesie rewolucję w sporach sądowych dotyczących kredytów frankowych? Raczej nie należy się tego spodziewać. Udział Prezesa UOKiK w postępowaniu sądowym będzie bowiem ograniczony do wyrażenia swojego stanowiska. Prezes nie będzie mógł zatem podejmować innych czynności, do których uprawnione są strony procesu (np. wniesienie apelacji od wyroku). Ponadto, stanowisko UOKiK nie będzie wiążące dla sądu rozpatrującego sprawę. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu nowelizacji, możliwość wyrażenia stanowiska ma na celu „zapewnienie transferu wiedzy i doświadczeń z UOKiK do sądów powszechnych”. Stanowisko UOKiK będzie więc traktowanie wyłącznie jako niewiążąca opinia, która nie determinuje rozstrzygnięcia wydanego przez sąd. W tym kontekście warto zwrócić uwagę, że sądy i UOKiK prezentują nierzadko odmienne zapatrywania na kwestie związane z ochroną konsumentów, a sądy kontrolujące orzeczenia wydawane przez Prezesa UOKiK (np. decyzje nakładające kary na przedsiębiorców) niejednokrotnie kwestionują ich prawidłowość.

Niezależnie od powyższego, trudno przewidzieć, jaki pogląd wyrazi UOKiK w sprawach sądowych, w których zdecyduje się zająć stanowisko. Jak dotąd UOKiK nie wypowiadał się jednoznacznie w odniesieniu do sporów związanych z kredytami frankowymi. Co więcej, w niedalekiej przyszłości należy spodziewać się wyboru nowego Prezesa UOKiK, co może mieć kluczowy wpływ na politykę Urzędu i stanowisko zajmowane w postępowaniach.

Reasumując, nowe uprawnienie Prezesa UOKiK, wprowadzone na mocy nowelizacji nie stanowi przełomu w historii sporów pomiędzy bankami i frankowiczami. Choć banki i kredytobiorcy powinni śledzić z uwagą poglądy przedstawiane przez Prezesa UOKiK, dużo większe znaczenie będzie miało orzecznictwo sądów oraz ewentualne rozwiązania polityczne. Spór pomiędzy frankowiczami i bankami prędzej czy później znajdzie bowiem swój finał właśnie na sali sądowej lub w parlamencie.


mec. Adam Kempa
mec. Adam Kempa
Ekspert CA KJ ds. prawa gospodarczego, adwokat, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Klubu Jagiellońskiego od roku 2010
< Powrót do listy Komentarze
 
  • KOMENTARZE
    • Ministerstwo nie naprawi konstrukcji zawodu komornika
      dr Jacek Sokołowski

      Ministerstwo nie naprawi konstrukcji zawodu komornika

       
      Pod koniec maja do Sejmu trafił rządowy projekt ustawy o komornikach sądowych. Propozycja Ministerstwa Sprawiedliwości to mieszanka sensownych pomysłów, garści nierozwiązanych (ale na nowo skomplikowanych) problemów przeniesionych z poprzedniego stanu prawnego oraz kilku ekstrawagancji. Próba „naprawy” tego zawodu bez fundamentalnych zmian w jego konstrukcji może skończyć się paraliżem postępowań egzekucyjnych oraz odejściem wielu komorników z zawodu.

  • PUBLIKACJE
    • Na Północ zwrot
      Adam Balcer

      RAPORT: Na Północ zwrot! Szanse i przeszkody we współpracy z państwami skandynawskimi

       
      Polska powinna ustanowić strategiczne partnerstwo z krajami Rady Nordyckiej jako naturalnymi sojusznikami – proponuje w najnowszym raporcie pt. „Na Północ zwrot! Szanse i przeszkody we współpracy Polski z państwami skandynawskimi” Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego. To konieczne w sytuacji postępującego procesu budowy Europy kilku prędkości, w której rdzeń będzie stanowiła strefa euro, utrzymującego się zagrożenia ze strony neoimperialnej Rosji dla regionu Europy Środkowo-Wschodniej oraz konieczności dokonania...

      Czytaj więcej

  • AKTUALNOŚCI